مراقبت های بعد از جراحی دندان

مراقبت های بعد از جراحی دندان ؛ دندان ممکن است به دلایل مختلفی مانند پوسیدگی ، بیماری های لثه ای ، شکستگی و… نیاز به جراحی داشته باشد اما نکته مهم برای جلوگیری از عفونت بعد از کشیدن و جراحی دندان ، مراقبت های بعد از جراحی دندان است. جراحی دندان فرآیندی پیچیده‌تر از کشیدن دندان به روش معمولی است و بنابراین مراقبت‌های بعد از این دو درمان نیز با هم متفاوت است.

خونریزی بعد از جراحی دندان و روش های جلوگیری

معمولا بعد از کشیدن و جراحی دندان خونریزی طبیعی است و جای نگرانی ندارد البته این نکته را در نظر داشته باشید زمانی که بزاق دهان با خون ترکیب شود خونریزی زیاد تر به نظر می رسد.

اما اگر خونریزی غیر عادی بود رعایت برخی از نکات زیر می تواند باعث توقف شود ولی در صورتی که خونریزی همچنان ادامه یافت حتما به دکتر دندانپزشک مراجعه نمائید.از مهم ترین مراقبت های بعد از جراحی دندان می توان به موارد زیر اشاره کرد :

• گاز استریل

1. به مدت 40 دقیقه الی 1 ساعت گاز استریل نم دار را کمپرس کنید و روی لثه (محل خونریزی) و با فشار ملایم نگه دارید.
2.  می توان از یک تکه دستمال تمیز یا چای کیسه ای سیاه به مدت 30 الی 45 دقیقه جای گاز استریل استفاده کرد. (اسید چای سیاه باعث منعقد کردن می شود)

• بستنی

خوردن بستنی یکی دیگر از اقدامات کاربردی برای جلوگیری از خونریزی بعد از جراحی دندان است. بعد از برداشتن گاز استریل ، بدون آن که آب دهان خود را خارج کنید ، بستنی میل کنید. در این بازه زمانی تا حدودی خون در دهان است که شاید قورت دادن آن آزار دهنده باشد اما توجه کنید خارج کردن با فشار ، خونریزی را تشدید می کند بهتر است برای خارج کردن خون از دهان از دستمال استفاده کنید.

• بالا نگه داشتن سر

یکی از روش های توقف خونریزی بعد از جراحی ، بالا نگه داشتن سر است. در صورتی که قصد دارید دراز بکشید برای بالا نگه داشتن سر حتما از چند بالشت استفاده نمایید با این کار جریان خون کاهش می یابد و خونریزی لثه متوقف می شود.

• کمپرس سرد

برای کاهش درد و خونریزی از کمپرس سرد در فواصل زمانی 10 دقیقه استفاده نمایید. مقداری یخ را درون کیسه ای تمیز و یا پارچه بریزید و روی قسمتی از فک خود که جراحی شده است بگذارید ، به این نکته توجه داشته باشید که نباید یخ را مستقیم روی صورت قرار دهید بهتر است از یک حوله نازک برای این کار استفاده نمایید.

آیا چای کیسه ای در مراقبت بعد از جراحی دندان موثر است؟

برای جلوگیری از خونریزی لثه ، چای کیسه ای مرطوب شده تاثیر بسزایی دارد چرا که تانیک اسید موجود در چای که خاصیت ضد درد و انقباض دهندگی دارد خونریزی را متوقف می کند. لازم است برای این کار ابتدا چای کیسه ای سیاه را مرطوب کرده و اجازه دهید کمی خنک شود ، سپس روی ناحیه ی مورد نظر قرار دهید.

چه داروهایی بعد از جراحی دندان نباید مصرف کرد؟

بهتر است برای مراقبت های بعد از جراحی دندان دارو بدون تجویز پزشک استفاده نکنید اما جهت کاهش درد می توانید از استامینوفن استفاده نمایید اما از داروهای رقیق کننده مثل ایبوپروفن ، وارفارین ، آسپرین و بعضی از دارو های گیاهی ، ویتامین هایی مثل ویتامین E  پرهیز کنید زیرا اختلال در تشکیل خون ایجاد می کند.

چه غذاهایی بعد از جراحی دندان بخوریم؟

تغذیه خوب و رژیم غذایی مناسب نقش بسیار مهمی در دوره درمان و بعد از جراحی دارد اما چه غذاهایی بعد از جراحی دندان بخوریم؟

• سوپ

بعد از جراحی خوردن برخی از سوپ ها علاوه بر فواید غذایی ، فشاری به محل جراحی هم نمی آورد. بهتر است سوپ هایی که تکه های بزرگ گوشت و سبزیجات دارند را استفاده نکنید و به جای آن سوپ های میکس شده مورد علاقه خود را میل کنید اما از آنجایی که سوپ داغ است صبر کنید تا سرد شود.

• پوره و غذاهای میکس شده

پوره سیب زمینی نه تنها گزینه خوبی برای گذراندن دوره نقاهت است بلکه خوردن آن بسیار راحت می باشد ، از آنجایی که جوییدن بعد از جراحی کار دشواری است حتما توجه کنید سیب زمینی ها کاملا له شده باشد و پوره بیش از حد داغ نباشد.

• میوه های نرم

بیشتر میوه ها فیبر بالایی دارند که می توان آن ها را با مخلوط کردن نرم کرد و میل کرد. خوردن اسموتی بعد از جراحی دندان بسیار ایده خوبی است ، کمی میوه یخ زده در مخلوط کن بریزید و آب میوه و ماست را اضافه کنید به همین راحتی یک میان وعده سرشار از فیبر و سالم دارید.

• تخم مرغ (نیمرو)

نیمرو می تواند گزینه مناسبی برای دوره بعد از جراحی دندان باشد زیرا تخم مرغ ، منبع پروتئین خوبی است و جایگزین گوشتی می شود که در این دوره نمی توانید میل کنید.

کشیدن دندان

اگر پوسیدگی دندان شدید باشد و نتوان درمان ریشه را انجام داد ، باید دندان کشیده شود.کشیدن دندان یکی از شایع ترین نوع جراحی دهان است که می تواند توسط یک دندانپزشک عمومی یا هر متخصص دندانپزشکی دیگری انجام شود.این پروسه بسته به وضعیت دندان افراد ممکن است به صورت معمولی و در مدت زمان کم انجام شود یا به صورت جراحی و نسبتا تهاجمی تدارک دیده شود.

دندان درد بعد از جراحی

در جراحی دندان ، در ابتدا دندانپزشک بعد از تزریق بی حسی ، لثه بیمار را با تیغ مخصوص از 2 الی 3 طرف شکاف می دهد. تا به سطح دندان برسد. سپس به وسیله ابزاری بنام الواتور اتصال دندان را با بافت های اطراف و استخوان کم می کند و در انتها دندان را از فک جدا نموده و لثه را با چند بخیه می بندد..

مرحله ای که درد جراحی دندان حس می شود موقعی است که دندانپزشک قبل از خارج کردن دندان آن را به دو قسمت مساوی تقسیم می کند و بعد از فک جدا میکند.

تسکین درد دندان بعد از جراحی

یکی از روش ها برای تسکین درد دندان بعد از جراحی ، استفاده از مسکن با تجویز پزشک متخصص است. در صورتی که دندان عفونت دارد تحت نظر دندانپزشک خود از آنتی بیوتیک استفاده کنید. حتما دهان خود را مرتبا با آب نمک و یا دهانشویه ضد عفونی نمایید.

پیشگیری از درد دندان

بهترین راه برای جلوگیری از دندان درد و یا آبسه دندانی ، سلامت نگه داشتن لثه و دندان است که با برخی اقدامات زیر به راحتی قابل انجام است :

1. دندان های خود را با خمیر دندان حاوی فلوراید دوبار در روز ، ه ربار حداقل دو دقیقه مسواک بزنید
2. از خوردن خوراکی و نوشیدنی های شیرین اجتناب کنید زیرا درد دندان را افزایش می دهد
3. استفاده از نخ دندان برای تمیزی بین دندان ها و زیر خط لثه
4. مراجعه مرتب به دندانپزشکی (سالانه 2 بار)

چگونه درد دندان را در خانه درمان کنیم؟

پوسیدگی دندان ، عفونت ، سست یا شکسته شدن موادی که با آن دندان را پر شده است می تواند علت دندان درد باشد. اگر درد بیش از یک یا دو روز طول بکشد، بهترین کار این است که فورا به یک دندانپزشک متخصص مراجعه کنید و آن را درمان کنید.

تا هنگام مراجعه به دندانپزشک می توانید در خانه با استفاده از موارد گفته شده در زیر درد دندان را کاهش دهید :

• کمپرس سرد (کمپرس یخ)

کمپرس سرد برای تسکین درد دندان که ناشی از آسیب دیدگی و یا تورم لثه ها است کمک بسیاری می کند. می توان یک کیسه را از یخ پر کنید و از قسمت بیرونی دهان به مدت چند دقیقه نگه دارید. استفاده از کمپرس موجب انقباض رگ های خونی شده که این امر به بی حس کردن محل ، نسبت به درد و کاهش ورم و التهاب کمک می کند.

• شستن دهان با محلول نمکی (آب نمک)

شستن دهان با آب نمک یکی دیگر از راه های جلوگیری از عفونت و کاهش درد دندان است. یک قاشق چایی خوری نمک را با آب گرم مخلوط کرده و به مدت سی ثانیه در دهان قرقره کنید ، این فرآیند می تواند هر زمان که لازم است تکرار شود.

• مُسکن

از جمله داروهایی که درد دندان را موقت کاهش می دهد ، داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن و ایبوپروفن می باشد اما از مصرف آسپرین مخصوصا برای کودکان زیر 16 سال پرهیز شود.

• سیر

سیر حاوی ترکیبی است که به آن آلیسین گفته می شود که این ترکیب دارای خواص بسیار قوی آنتی باکتریال می باشد. ابتدا یک حبه سیر را له کرده و با کمی نمک مخلوط کنید و برای دندانی که درد دارد استفاده نمایید.

• چای نعنای تند

نعنای تند مانند حبه سیر دارای خواصی است که باعث بی حسی و در نتیجه می تواند دندان درد را تسکین دهد. منتول (جوهر نعنای خشک)  که به نعنا ، عطر و طعم می بخشد به عنوان یک ماده ی آنتی باکتریال شناخته شده است. در یک ظرف آبجوش یک قاشق چایی خوری نعنای تند خشک شده به مدت 20 دقیقه بگذارید خیس شود و بعد از خنک شدن آن را در دهان بگردانید.

• آویشن

تیمول جز اصلی ساختار روغن گیاهی آویشن است که خواص ضد عفونی کنندگی دارد. یک لیوان آب را با یک قطره روغن گیاهی آویشن مخلوط کنید و آن را در دهان بگردانید و یا چند قطره روغن آویشن را به همراه آب بر روی یک تکه پنبه اسپری کنید و در روی دندانی که درد می کند قرار دهید.

• آلوئه ورا

ژل آلوئه ورا معمولا برای درمان سوختگی و بریدگی های خفیف استفاده می شود اما امروزه برخی از افراد ژل را برای تمیز کردن و یا تسکین درد لثه ها استفاده می کنند. آلوئه ورا دارای خواص آنتی باکتریال طبیعی است و جرم را که باعث پوسیدگی دندان شده از بین می برد. ژل را در ناحیه ای  که درد می کند با فشار ملایم و به آرامی مالش دهید.

• هیدروژن پراکسید

اگر دندان درد بر اثر عفونت باشد ، شست و شو دهان با هیدروژن پراکسید راه حلی موثری است اما خوردن هیدروژن پراکسید خطرناک است پس هنگام شستن دهان باید خیلی مراقب باشید. هیدروژن پراکسید را به همراه آب به مدت سی ثانیه در دهان بگردانید و بعد از خارج کردن آن ، دهان را با آب خالی چند مرحله بشویید و از آنجایی که خوردن هیدروژن پراکسید خطرناک است برای کودکان به هیچ عنوان توصیه نمی شود.

تورم بعد از جراحی دندان

تورم و ورم بعد از جراحی دندان تا 4 الی 6 روز اول کاملا طبیعی است اما اگر در این بازه زمانی بهبودی حاصل نشد برای معاینه مجدد حتما به دندان پزشک مراجعه کنید. (در نظر داشته باشید گاهی ممکن است در ابتدا تورم از بین برود و مجددا عود کند)

کنترل ورم (تورم)

بعد از جراحی ممکن است ورم  در صورت بیمار ایجاد شود ، از آنجایی که این ورم باعث نافرمی در چهره می شود بسیاری از بیماران دنبال راه حلی برای حل این مشکل هستند. برخی از موارد گفته شده در زیر  می تواند به کاهش ورم کمک کند :

• استفاده از کمپرس آب سرد در محل متورم شده
• استفاده از باند فشاری بعد از جراحی دندان
• ماساژ آهسته و نرم
• شستن دهان با آب نمک
• عدم استفاده از دخانیات

بخیه بعد از جراحی دندان

بعد از جراحی دندان ممکن است دندانپزشک روی بافت لثه را بخیه بزند ، در صورتی که طی فرایند کشیدن دندان یک فلپ (توده ای از بافت که بخشی از آن جدا شده و قسمتی از آن باقی مانده است) یا یک لایه از بافت لثه بلند شود ، لازم است با استفاده از بخیه در جای خود ثابت شود.

در دندانپزشکی دو نوع نخ بخیه وجود دارد ، نخ جذبی (همانطور که می دانید نخ های بخیه قابل جذب نیاز به کشیده شدن ندارند) و غیر جذبی (نخی که بدن قادر به حل آنها نیست) مورد استفاده قرار می گیرد.

چقدر زمان نیاز است تا نخ بخیه جذب شود؟

مدت زمانی که نیاز است تا نخ بخیه جذب شود ، به نوع و برند مورده استفاده بستگی دارد. نخ های بخیه گوت به مدت 5 الی 7 روز باقی می مانند. نخ های بخیه کات گوت کرومیک به مدت 9 الی 14 روز دوام خواهند داشت و نخ های که از جنس مواد مصنوعی مانند پلی گلیکولیک اسید هستند کمی طولانی تر باقی می مانند. البته توجه داشته باشید که با شکسته شدن ساختار نخ ها ممکن است اینطور به نظر برسد که نخ ها در حال شل شدن و یا باز شدن هستند.

توجه : در صورتی که بخیه ای زودتر از موعود خارج شود به دندانپزشک خود مراجعه کنید.

کشیدن نخ بخیه

کشیدن نخ های بخیه فرایندی ساده ، بدون درد و سریع است که نیازی به بی حسی ندارد و دندانپزشک با استفاده از یک قیچی کوچک بخیه را می کشد (دندانپزشک تا حد امکان نزدیک سطح لثه اینکار را انجام خواهد داد) و سپس دندانپزشک سر آزاد نخ بخیه را با پنس می گیرد و نخ را از بافت لثه بیرون می کشد و برای تمام بخیه ها این روند تکرار خواهد شد.

نکته : نخ های بخیه غیر قابل جذب معمولا طی 7 تا 10 روز پس از بخیه شدن باید کشیده شوند.

پیوند استخوان دندان

پیوند استخوان دندان اغلب در صورتی که فرد یک یا چند دندان اصلی را از دست داده و یا به بیماری لثه مبتلا شده باشد انجام می شود. در این عمل برای افزایش مقدار استخوان در قسمتی از فک که استخوان آن از بین رفته است ، دندانپزشک در فک برشی ایجاد می کند و مواد استخوانی دیگر را به فک متصل می کند.

انواع پیوند استخوان دندان

• اتوگرافت ها : شامل استخوان از بدن خود فرد (ران یا فک)
• آلوگرافت ها : شامل استخوان از شخص دیگری معمولا از جسد استفاده می شود
• زنوگرافت ها: این پیوند شامل استخوان به گونه دیگر مانند گاو ، مرجان و خوک است
• آلوپلاست ها : این پیوند با مواد مصنوعی فسفوسیلیکات سدیم کلسیم بیوگلاس و فسفات کلسیم است

ایمپلنت دندان

امروزه یکی از بهترین روش های جایگزین برای دندان های از دست رفته ایمپلنت دندان است. ایمپلنت دندان جایگزین ریشه های دندان می شود که از جنس تیتانیوم خالص است و با بدن انسان سازگار است. شکل آن به صورت میله باریک است که درون استخوان فک قرار می گیرد و اگر به طور صحیح از آن نگهداری شود ماندگاری بالایی خواهد داشت.

ایمپلنت دندان به دو روش است :

• اندوستیال Endosteal
• ساب پریوستیال Subperiosteal

ایمپلنت اندوستیال درون استخوان قرار می گیرد و ایمپلنت ساب پریوستیال روی استخوان و زیر بافت لثه قرار داده می شود. ایمپلنت ساب پریوستیال امروزه مورد استفاده قرار نمی گیرد زیرا در مقایسه با ایمپلنت اندوستیال در بلند مدت نتایج ضعیف تر و استحکام کمتری خواهد داشت.جهت مشاهده مقاله ایمپلنت دندان در مشهد کلیک کنید.

جراحی لثه

جدا از مراقبت های بعد از جراحی دندان ، لثه نیز مراقبت های خاص خود را دارد.جراحی لثه به طرق مختلف انجام می شود اما انواع جراحی و پیوند لثه عبارت است از :

• جراحی فلپ لثه
• جراحی بازسازی لثه
• جراحی افزایش طول تاج دندان
• پیوند بافت نرم
• پیوند آزاد لثه
• پیوند بافت همبند
• پدیکِل

پریودنتال

بیماری پریودنتال یا بیماری لثه نوعی عفونت است که با تجمع باکتری های پلاک و جرم دندان باعث می شود عفونت لثه ، استخوان و بافت های اطراف دندان ها شود. اگر بهداشت دندان و دهان رعایت نشود فرد به مرور زمان دچار التهاب لثه می شود که از علائم اولیه ابتلا به این بیماری خونریزی و متورم شدن لثه  می باشد.

توجه : درمان نکردن به موقع این بیماری باعث از دست دادن لثه ، استخوان و دندان ها می شود همچنین باعث خونریزی لثه حین مسواک زدن نیز می شود.

جهت مشاهده ویدئوهای کلینیک دندانپزشکی بزرگمهر و نوین مهر کانال آپارات ما را دنبال کنید 

جراحی فک

جراحی فک یا جراحی ارتوگناتیک (Orthognathic surgery) همانطور که از نام این جراحی مشخص است برای اصلاح  مشکلات استخوان فک (در صورتی که با براکت و ارتودنسی در مشهد مشکل قابل اصلاح نباشد) انجام می شود. پیش از جراحی فک احتمالا به شما براکت داده می شود تا دندان ها به موقعیت جدید انتقال پیدا کنند و امکان دارد در طول جراحی فک در دهان بماند و شش هفته بعد از جراحی مجددا تنظیم شود.