علائم پوسیدگی دندان موضوعی است که همه افراد باید برای حفظ سلامت دندانهای خود به آن توجه داشته باشند. توجه به اولین علائم پوسیدگی دندان به شما کمک میکند تا جلوی آسیبهای بیشتر را بگیرید. متاسفانه ممکن است در مراحل اولیه پوسیدگی دندان، تا زمانیکه پوسیدگی پیشرفت کرده و علائم کم کم خود را نشان دهند، هیچ دردی احساس نکنید و اصلا متوجه آن نشوید.
با توجه به اینکه علائم پوسیدگی دندان بسیار است، این موضوع میتواند در تمام افراد و در هر سنی، حتی کودکان و خردسالان رخ دهد و سلامت دندانهای آنها را تحت تاثیر قرار دهد. در این مقاله به شما میگوییم که علائم پوسیدگی دندان چیست؟ چه عواملی باعث پوسیدگی دندان میشوند و چرا باید در زمان مناسب به دندانپزشک مراجعه کنید.
هزینه درمان پوسیدگی و ترمیم دندان
پوسیدگی دندان موضوعی است که باید به آن توجه ویژهای داشته باشید. در صورت عدم درمان پوسیدگی دندان ممکن است حساسیت و مشکلات شدید دندانی برای شما اتفاق بیفتد و دندانهای خود را از دست دهید. هزینه درمان پوسیدگی و ترمیم دندان به فاکتورهای مختلفی مانند اندازه و مکان پوسیدگی، نوع مواد پرکننده، کلینیک دندانپزشکی، مهارت دندانپزشک، داشتن بیمه (پایه یا تکمیلی) و … بستگی دارد.
ماده پرکننده انتخاب شده نیز بر هزینه کلی درمان پوسیدگی دندان تأثیر میگذارد. مواد پرکننده شامل پرکنندههای آمالگام (نقره)، پرکنندههای کامپوزیت (همرنگ دندان)، طلا و پرکنندههای سرامیکی است. به طور مثال پر کردن آمالگام هزینه کمتری در مقایسه با پرکنندههای کامپوزیت و سرامیک دارند؛ البته مواد پرکننده مورد استفاده با معیارهایی مانند محل و میزان پوسیدگی و شرایط بیمار تعیین می شود.
میزان پیچیدگی درمان پوسیدگی دندان ممکن است در برخی شرایط بر هزینه درمان تاثیر بگذارد. به عنوان مثال، چنانچه پوسیدگی به لایههای عمیقتر دندان رسیده باشد یا حفره به عصب نزدیک باشد، اقداماتی مانند عصب کشی دندان، کانال ریشه یا کاشت تاج برای فرد انجام میشود. همچنین میزان مهارت و تخصص دندانپزشک و داشتن بیمه از دیگر عواملی هستند که بر هزینه این اقدام درمانی تاثیر میگذارد.
علائم پوسیدگی دندان چیست؟
آشنایی با علائم پوسیدن دندان به شما کمک میکند تا جلوی آسیبهای بیشتر را بگیرید. اینکه پوسیدگی دندان چقدر جدی است و در چه مرحلهای قرار دارد، علائم پوسیدگی میتواند متفاوت باشد. شناخت این علائم، به خصوص اگر هنوز در مراحل اولیه پوسیدگی باشد، بسیار مهم است تا بتوان جلوی گسترش آن را گرفت؛ در برخی موارد پوسیدگی دندان بدون علائم هم است که مراجعه دورهای به دندانپزشک را ضروری میکند.
به طور کلی در صورت نداشتن علائم یا مشاهده علائم پوسیدگی دندان عقب و جلو، میتوانید از مشاوران ما در کلینیک بزرگمهر کمک بگیرید تا در اسرع وقت با شما تماس گرفته و شما را در این زمینه راهنمایی کنند. علائم پوسیدگی دندان عبارتند از:
داشتن دندان درد به صورت مداوم
دندان درد یکی از شایعترین و مشخصترین علائم پوسیدگی دندانها و وجود حفره در سطح دندان است. برخی اوقات این درد کاملا ناگهانی یا به دنبال خوردن یک غذا ایجاد میشود و میتواند در داخل یا اطراف دهان حس شود. گاهی نیز این دندان درد خیلی شدید و کشنده است و به صورت مستمر ادامه دارد؛ هر دو نوع درد از علائم پوسیدگی دندان به حساب میآیند. داشتن درد دندان به صورت مداوم از شایعترین علائم رسیدن پوسیدگی دندان به عصب هم است.
درد در زمان جویدن غذا
داشتن درد در زمان جویدن غذا یکی از علائم پوسیدگی دندان است؛ زمانیکه غذایی را میجوید یا گاز میزنید، درد دندانتان شروع میشود که ممکن است دلیل آن ترک خوردگی یا پوسیدگی دندان باشد. چنانچه با جویدن غذا درد ناگهانی و تیر کشندهای احساس شود، این نشاندهنده این است که عصب موجود در داخل دندان دچار عفونت شده و در فرایند پوسیدگی قرار گرفته است.
برخی این سوال را دارند که آیا حساسیت به مواد ترش از علائم پوسیدگی است؟ باید گفت که بسیاری از افراد پس از مصرف مواد ترش، احساس درد و تیر کشیدن را در دندانهای خود تجربه میکنند. این مشکل اغلب به دلیل تحلیل لثهها یا فرسایش مینای دندان به وجود میآید که میتواند نشانه پوسیدگی دندانها باشد.
حساسیت دندان
حساس شدن دندان به سرما و گرما یکی دیگر از علائم پوسیدگی دندان شناخته میشود. پوسیدگی دندان اغلب موجب حساسیت شدید به تغییرات دما در دهان شده که علت این حساسیت، عصبهای موجود در مرکز دندان است. بخش مرکزی دندان (پالپ) حاوی رگهای خونی و عصبی است که به رشد دندان و عملکرد آن کمک میکند. زمانیکه پوسیدگی گسترش پیدا میکند، به این عصبها نزدیک میشود و دمای غذایی که میخوریم بر روی این عصبها تأثیر میگذارد و آنها را تحریک میکند.
درواقع وقتی مینای دندان به تدریج در حال از بین رفتن است، عاج که همان لایه بافتی سخت زیر مینا است را تحت تاثیر قرار میدهد؛ عاج حاوی تعداد زیادی لوله توخالی کوچک میکروسکوپی وقتی بوده و مینای کافی برای محافظت از عاج وجود ندارد. در نتیجه خوردن غذاهای گرم، سرد، چسبنده یا اسیدی میتوانند سلولها و عصب داخل دندان را تحریک کنند.
احساس بوی بد دهان
داشتن احساس بوی بد دهان یکی دیگر از علائم پوسیدگی دندان ها به شمار میرود. پوسیده بودن دندانها و به خصوص حفرهها و سوراخهایی که به دلیل پوسیدگی به وجود میآیند، میتواند باعث بوی بد دهان و داشتن یک طعم تلخی در دهان شود. در واقع دلیل بروز چنین مشکلی این است که حفرههای ریز روی دندانها موجب ماندن ذرات غذایی شده که باعث تجمع و رشد باکتریها شده و فرد با بوی بد دهان یا احساس طعم ناخوشایند مواجه میشود.
تغییر رنگ دندان و ظاهر شدن لکه های سیاه
تغییر رنگ دندان و ایجاد لکههای سیاه در دندان یکی دیگر از نشانههای علائم پوسیدگی ریشه دندان است. وجود یک لکه بر روی دندان که سفید، قهوهای یا سیاه روشن به نظر برسد، عمدتا یکی دیگر از علائم پوسیدگی دندان به شمار میرود. در برخی موارد پوسیدگی ممکن است باعث شود تمامی دندان سیاه شود.
بنابراین اگر متوجه تغییر رنگ یا لکه در دندانهای خود شدید، برای ارزیابی و چکاپ حتما در اولین فرصت به دندانپزشک مراجعه کنید تا اقدامات درمانی را برای شما انجام دهد.
وجود حفره یا سوراخ در دندان
وجود حفره یا سوراخ قابل مشاهده در دندان یکی دیگر از علائم پوسیدگی شدید دندان است. در واقع این موضوع هنگامیکه پوسیدگی پیشرفتهتر شده باشد به وجود میآید که به صورت یک سری حفرهها و سوراخهای قابل مشاهده روی سطح دندان است.
در این شرایط شما میتوانید یک سوراخ کوچک را در دندانی که در آن پوسیدگی رخ داده است، ببینید یا حتی این سوراخ را به راحتی با زبانتان احساس کنید. این نوع پوسیدگی که باعث ایجاد سوراخهایی در دندان میشود به آن کرم خوردگی دندان (Cavities) هم نیز گفته میشود.
تورم یا التهاب لثه
پوسیدگی دندان یکی از عوامل زمینهای برای بروز انواع بیماریهای لثه است. التهاب و تورم لثه میتواند یکی از نشانههای پوسیدگی دندان باشد. عامل این التهاب چرکهایی است که در انتهای دندانها یا لثهها جمع میشوند و گاهی اوقات موجب درد زیادی نیز میشوند.
در واقع زمانیکه دندانی دچار کرمخوردگی عمیق شده باشد، عصبهای آن آسیب دیده یا میمیرند. این وضعیت باعث میشود عفونت در عصبها موجب تورم شود.
خونریزی لثه
خونریزی لثه یکی دیگر از عواملی است که میتواند به دنبال پوسیدگی دندان ایجاد شود. لثهها زمانیکه دندان دچار پوسیدگی باشد خیلی حساستر و ضعیفتر میشوند و ممکن است مدام خونریزی کنند؛ چنانچه اگر به صورت مدام خونریزی لثه دارید، بدانید که آن یکی از علائم پوسیدگی دندان است.
شکستن یا ترک خوردن دندان
ترک خوردن یا شکستن دندان، شدت پوسیدگی دندان را نشان میدهند. اینکه دندانها مستعد شکستگی و ترکخوردگی شوند از علائم پوسیدگی ریشه دندان بوده که علت آن هم ضعیف شدن ساختار دندانها است.
گیر کردن مواد غذایی در دندان
یکی دیگر از علائم پوسیدگی دندان گیر کردن مداوم غذا (ذرات ریز غذا بین دندانها) است که میتوان با آن بروز این مشکل را به راحتی متوجه شد. با وجود پوسیدگی و ظاهر شدن حفره روی دندانها، غذاهایی که فرد میخورد در این حفرهها گیر میکند و میتواند باعث درد دندان، عفونت و التهاب و از همه مهمتر بوی بدن دهان شود.
علائم پوسیدگی دندان جلو
دانستن علائم پوسیدگی دندان جلو بسیار اهمیت دارد؛ چرا که این نوع پوسیدگی نه تنها سلامت دندان را به خطر میاندازد، بلکه بهشدت بر ظاهر فرد و اعتماد بهنفس او تأثیرگذار خواهد بود. دندانهای جلویی در هنگام صحبت کردن و خندیدن در معرض دید قرار دارند و هرگونه پوسیدگی در این ناحیه توجه افراد را خیلی سریع جلب میکند.
چنانچه درمان پوسیدگی دندان جلو بهموقع انجام نشود، میتواند به نقطهای برسد که حتی تلاش برای ترمیم دندان را بی فایده کند. بنابراین آشنایی با نشانههای اولیه پوسیدگی دندان جلو برای تشخیص زودهنگام و درمان مؤثر پوسیدگی دندان جلو بسیار مهم است. این موارد عبارتند از:
- تغییر رنگ دندان جلو (ایجاد لکههای سفید، قهوهای یا سیاه بر روی دندان)
- درد خفیف یا شدید هنگام خوردن غذاهای شیرین، سرد یا گرم
- بوی بد دهان دائمی یا مزمن
- احساس درد هنگام لمس یا فشار در ناحیه دندان جلو
- وجود حفره یا زبری در سطح دندان
جهت مشاهده ویدئوهای کلینیک دندانپزشکی بزرگمهر و نوین مهر کانال آپارات ما را دنبال کنید
علائم پوسیدگی دندان عقل
توجه به علائم پوسیدگی دندان عقل به دلیل اینکه پوسیدگی این دندان میتواند باعث درد، عفونت و آسیب به سایر دندانها شود، بسیار اهمیت دارد. تمیز کردن دندان عقل به خاطر دسترسی دشوار به نواحی انتهایی دهان، بیشتر در معرض پوسیدگی قرار دارد. باقیماندن ذرات غذا و رشد باکتریها در اطراف دندانهای عقل، محیط بسیار مناسبی برای ایجاد پوسیدگی فراهم میکند. بنابراین دندانهای عقل بیشتر از دندانهای دیگر در معرض خطر پوسیدگی و آسیب قرار دارند.
انتقال باکتریها، ایجاد پوسیدگی در سطح تماس دندانها و تحلیل استخوان اطراف دندانهای سالم، از جمله عوارض شایع بی توجهی به درمان پوسیدگی دندان عقل است. علائم پوسیدگی دندان عقل عبارتند از:
- درد در ناحیه عقب دهان
- دشواری در باز کردن دهان
- تغییر رنگ دندان
- احساس طعم ناخوشایند در دهان
- بوی بد دهان
- تورم و التهاب لثه
- حساسیت به خوردن مواد غذایی گرم یا سرد
علائم پوسیدگی دندان کودکان
والدین باید با علائم پوسیدگی دندان کودک به خوبی آشنا باشند و در صورت مشاهده فرزند خود را نزد دندانپزشک ببرند. پوسیدگی دندان یکی از شایعترین مشکلات دهان و دندان در سنین پایین است که اگر بهموقع تشخیص داده نشود درد، عفونت و مشکلات جدیتری برای سلامت عمومی کودک به وجود میآورد.
اگر شما بهعنوان والدین نگران سلامت دهان فرزندتان هستید، علائم پوسیدگی دندان نوزاد را باید به خوبی بشناسید. علائم پوسیدگی دندان کودکان عبارتند از:
- بی قراریهای کودک
- امتناع از غذا خوردن یا گریه کردن در زمان جویدن غذا
- قرار دادن دست بر روی گونه
- ایجاد تورم در گونههای کودک
- ایجاد تغییر رنگ لثه یا حتی پوست صورت (صورتی یا قرمز)
- تغییر رنگ لثهها
- عفونتهای دندانی
- بوی بد دهان
- متورم یا چرکی شدن لثهها
علائم پوسیدگی دندان روکش شده
علائم پوسیدگی دندان روکش شده را اگر بشناسید متوجه خواهید شد که پس از روکش کردن دندان، هم باید همچنان مراقب دندانهای خود باشید. پوسیدگی زیر روکش میتواند بدون علامت باشد و به آرامی پیشرفت کند. این موارد عبارتند از:
- لق شدن روکش
- تورم یا التهاب لثه اطراف روکش
- احساس طعم تلخی در دهان
- احساس نبض در دندان
- وجود جوش یا چرک
- درد هنگام جویدن غذا
- بوی بد دهان مداوم
- درد یا حساسیت هنگام مصرف مواد سرد و گرم
علائم پوسیدگی دندان در ارتدونسی
علائم پوسیدگی دندان در ارتدونسی را اگر بدانید میتوانید به موقع برای درمان اقدام کنید. درست است که ارتودنسی با اصلاح چینش دندانها، جلوی پوسیدگی دندان را تا حد زیادی میگیرد، اما فرد ممکن است در زمانیکه ارتدونسی دارد با پوسیدگی دندانها هم مواجه شود. علائم پوسیدگی دندان در ارتدونسی که نشان میدهد شما دچار پوسیدگی دندان شدهاید، عبارتند از:
- وجود لکه روی دندان
- دندان درد شدید
- وجود سوراخ روی دندان
- حساسیت زیاد به خوردن غذاهای سرد و گرم
درمان پوسیدگی دندان قبل، حین و بعد از ارتودنسی مشابه هم هستند و مهم نیست که دندانها ارتودنسی هستند. با مراجعه به متخصص دندانپزشکی و تشخیص پوسیدگی، دندانهای شما درست میشوند. دندانپزشک میتواند بدون دستکاری براکتها پوسیدگی دندان را پر و درمان کند، اما برخی مواقع ممکن است لازم باشد تا دندانپزشک از متخصص ارتدونسی بخواهد تا سیم ارتودنسی (آرچوایر) یا براکتها را تنظیم کند یا بردارد تا پوسیدگی زیر آنها را درمان کند و سپس بعد از پر کردن پوسیدگیها، در یک جلسه دیگر مجددا به نصب آنها بپردازد.
چه عواملی باعث پوسیدگی دندان می شود؟
اینکه چه عواملی باعث پوسیدگی دندان ها میشود؟ بسیار مهم است. با شناخت این عوامل و رعایت آنها میتوانید از پوسیده شدن دندانهای خود تا مدت زیادی جلوگیری کنید. مهمترین علت پوسیدگی دندان، پلاک میکروبی بوده که متشکل از یک مخلوط چسبنده ژلاتین که حاوی آب، پروتئین بزاق و باکتریهای مرده است. باکتریهای موجود در دهان با انرژیهایی که از کربوهیدراتها و قندها به دست میآورند و نیز با چندین ماده سمی، پلاک دندان را میسازند.
در واقع زمانیکه PH محیط دهان به کمتر از 5/5 برسد و دهان اسیدی شود، باکتریهای ایجادکننده پوسیدگی موجب پوسیدگی دندان میشوند. (PH بزاق دهان بین 5/6 تا 7 است و میتواند به تمیز کردن دندانها بپردازد). از مهمترین عوامل پوسیدگی دندان میتوان به موارد زیر اشاره کرد؛
- خوردن غذاهای شیرین، چسبناک و نوشیدنیهای مضر
- بهداشت دهان و دندان ضعیف
- تشکیل پلاک و سفت و سخت شدن آن
- کاهش بزاق دهان
- سندروم خشکی دهان
- پرتودرمانی گردن و صورت
- برخی بیماریهای خاص
- مصرف برخی داروهای خاص
تشخیص علائم پوسیدگی دندان و رفع آن در کلینیک دندانپزشکی بزرگمهر
پوسیدگی دندان ممکن است در ابتدا هیچ علامتی نداشته باشد و به تدریج باعث آسیب به دندانها شود. اما برخی مواقع پوسیدگی میتواند روی تاج دندان یا ریشه دندانها ایجاد شود. از درد و حساسیت دندانها گرفته تا تغییر رنگ دندان و سوراخ شدن آن، همگی میتوانند از علائم پوسیدن دندان باشند.
اگر متوجه علائم خاصی در دندانهای خود نشدهاید یا علامتهای ظاهری پوسیدگی دندان را مشاهده میکنید در اولین فرصت به یک دندانپزشک خوب مراجعه کنید تا دندانهایی سالم داشته باشید.
سوالات متداول علائم پوسیدگی دندان
- خراب شدن دندان چه علائمی دارد؟
ایجاد لکههای سفید، قهوهای یا سیاه، بوی بد دهان و احساس طعم ناخوشایند، گیر کردن مداوم غذا، حساسیت به سرما، گرما و … از جمله علائم خراب شدن و پوسیدگی دندان هستند.
- درمان پوسیدگی دندان چگونه است؟
درمان پوسیدگی دندان بستگی به شدت آن دارد که دندانپزشک به فلورایدتراپی، پر کردن، کانال ریشه و در موارد حاد به کشیدن دندان میپردازد.
- روش توقف پوسیدگی دندان چیست؟
برای اینکه بتوانید پوسیدگی دندان خود را متوقف کنید بهتر است در ابتدا به یک دندانپزشک متخصص مراجعه کنید تا میزان پوسیدگی دندان را تشخیص دهد و سپس پوسیدگی دندان شما را متوقف کند.
- چیکار کنم دندونام خراب نشه؟
یکی از مهمترین راههای جلوگیری از پوسیدگی دندان رعایت بهداشت دهان و دندان و به طور مرتب و صحیح مسواک زدن است.
- برای جلوگیری از پوسیدگی دندان چه بخوریم ؟
برای جلوگیری از پوسیدگی دندان باید از خوردن شیرینیها به مقدار زیاد و نوشیدنیهای مضر مانند نوشابه پرهیز کنید.